Артем Бондаренко менән әҙәби осрашыу 

Литературная встреча с Артемом Бондаренко
Литературная встреча с Артемом Бондаренко
Литературная встреча с Артемом Бондаренко
Махсус китапханала яҙыусы Артем Бондаренко менән осрашыу үтте. Уның хикәйәләр йыйынтығы махсус  китапхананың тифлобаҫма бүлегендә нәшер ителде. "Ҡәһәрле осрашыу" - Артемдың дебют китабы. Әлеге ваҡытта яҙыусы ӨНТУ-ның информатика, математика һәм робототехника факультетында уҡый. 

2021 йылда ул пара-ҡаяға менеү буйынса донъя чемпионатында Башҡортостандан берҙән-бер һуҡыр ҡатнашыусы һәм Рәсәйҙән берҙән-бер финалист була. 
Китабы тураһында автор былай ти: "Китап төп геройҙарҙың хәлен төрлө яҡтан баһаларға мөмкинлек бирә. Ике кеше бер предметҡа ике төрлө ҡарашта булыуын аңлар өсөн бөйөк шәхес булыу кәрәкмәй. Был минең тәүге китабым. Ижад юлымдың башы ғына!" 
Осрашыуға Өфө статистика, информатика һәм һанап сығарыу техникаһы колледжы студенттары килде. Улар авторға ҡыҙыҡһындырған һорауҙарҙы бирҙеләр.

 

"Башҡортостан республикаһы көнө" әҙәбиәт ҡарау өҫтәле

Стол просмотра литературы «День Государственного флага»
Стол просмотра литературы «День Республики Башкортостан».
М. Х. Төхвәтшин исемендәге һуҡырҙар өсөн  Башҡортостан республика махсус китапханаһында "Башҡортостан республикаһы көнө" әҙәбиәт ҡарау өҫтәле ойошторолдо.
1990 йылдың 11 октябрендә республикабыҙға дәүләт суверенитеты бирелә, ә 1992 йылдың февралендә Башҡортостан республикаһы исеме ҡабул ителә. 
Өҫтәлдә махсус китапхана фондында булған китаптар тәҡдим ителә:
  1. Башкортостан - наш дом родной [Электронный ресурс]: хрестоматия для внеклассного чтения по культуре Башкортостана/ авт.-сост. Ф.Х. Губайдуллина; чит. М.Апраксина; звукооператор В. Бессольцев. - Уфа: БРСБС, 2008. - 1 электрон. опт. диска(CD-ROM): 7 ч 44 м 18 с. - Формат МР3. - (С изд.: Уфа, 2000).
  2. Башкортостан [Текст]: альбом: текст на рус., баш.. англ. яз./ авт. проекта М. Муллакаев, О. Лищенко, В. Козлов; вступ. ст. Т. Ганеева; пер. М. Кульмухаметова (баш.), Ю. Низамова (англ.). -Уфа: Белая река, 2010. - 118 с.. - цв. ил.
  3. Башкортостан:  вчера, сегодня, завтра [Звукозапись]: Сб. статей по материалам республиканской периодической печати/ сост. Г. Закирова; чит. Е. Иванова. -Уфа: БРСБС, 2006. - 1 мфк. (5 ч 36 м): 2,38 см/с, 4 дор..
  4. Конституция Республики Башкортостан [Шрифт Брайля]/ Технич. ред. Н.А. Юдина; ред. по Брайлю А.Ф. Абизова. -Уфа: БРСБС, 2010. - 1 кн. - Перепеч.: Уфа: Мир печати.
  5. Край, где поет курай! [Шрифт Брайля] : ко Дню Республики Башкортостан : рельефно-графическое пособие / ГБУК БРСБС им. М. Х. Тухватшина ; составитель К. Насыбуллина ; корректор по Брайлю З. Сулейманова ; ответственный за выпуск А. Аминева. - Уфа, 2022. - 1 кн. - (6+).
  6. Народное искусство башкир: войлок, узорные кошмы, лоскутное шитье [Шрифт Брайля] : рельефно-графическое пособие / ГБУК БРСБС им. М. Х. Тухватшина ; составитель К. Насыбуллина ; технический редактор по Брайлю К. Насыбуллина ; корректор по Брайлю З. Сулейманова ; ответственный за выпуск А. Аминева. - Уфа, 2022. - 1 кн. - (6+).
  7. Народное искусство башкир: вышивание, ткачество, ковроткачество [Шрифт Брайля] : рельефно-графическое пособие / ГБУК БРСБС им. М. Х. Тухватшина ; составитель Н. Давлетханова ; технический редактор по Брайлю К. Насыбуллина ; корректор по Брайлю З. Сулейманова ; ответственный за выпуск А. Аминева. - Уфа, 2022. - 1 кн. - (6+).
  8. Народное искусство башкир: металлические и кожаные изделия, резное дерево [Шрифт Брайля] : рельефно-графическое пособие / ГБУК БРСБС им. М. Х. Тухватшина ; составитель Н. Давлетханова ; технический редактор по Брайлю К. Насыбуллина ; корректор по Брайлю З. Сулейманова ; ответственный за выпуск А. Аминева. - Уфа, 2022. - 1 кн. - (6+).
  9. Народное искусство башкир: орнамент [Шрифт Брайля] : рельефно-графическое пособие / ГБУК БРСБС им. М. Х. Тухватшина ; составитель Н. Давлетханова ; технический редактор по Брайлю К. Насыбуллина ; корректор по Брайлю З. Сулейманова ; ответственный за выпуск А. Аминева. - Уфа, 2022. - 1 кн. - (6+).
  10. Неизведанный Башкортостан [Звукозапись]: (на баш. яз)/ сост. М. Муллакаев. - Уфа: БРСБС, 2019. - 1 фжд: (53 мин 57 сек ). - Формат MP3. - С изд. : С файлов жесткого диска БРСБС.
  11. Россия - Башкортостан. Общность исторических судеб [Звукозапись]/ под ред. Г. Т. Обыденновой. - Уфа: БРСБС, 2019. - 1 фжд: ( 16 ч 28 мин 13 сек ). - Формат MP3. - С изд. : С файлов жесткого диска БРСБС.
  12. Три цвета на фоне истории. История башкирского флага [Шрифт Брайля] : пособие с рельефно-графическими иллюстрациями : комплексная книга / ГБУК РБ БРСБС им. М. Х. Тухватшина ;  составитель А. Усманова ; технический редактор по Брайлю А. Усманова ; корректор по Брайлю З. Сулейманова ; ответственный за выпуск А. Аминева. – Уфа,2020. – 1 кн. : ил. – (6+).
  13. Трогательный Башкортостан [Текст]: сборник методических материалов по работе с людьми  с тяжелыми нарушениями зрения. - Уфа: Восточная печать, 2018. - 63 с - Фонд президентских грантов ; Союз дизайнеров России по РБ.
  14. Хабибуллина Л. А.  Родной край - Башкортостан [Текст]: на башкирском языке=Тыуғфан яғым - Башҡортостан/ Л. А. Хабибуллина. - Уфа: Китап, 2019. - 199 с. - (0+). -  ISBN 978-5-295-07235-2: 119,00
  15. Шакуров Р. З. Мой родной Башкортостан [Текст]: на баш. яз.=Баш йортобоз - Башкортостан: мәкәләләр, очерктар / Шакуров, Р. З. (Рәшит Шәкүр). -Уфа, 2011. - 464 с.

"Берҙәмлектә көс!" патриотизм сәғәте

Час патриотизма «В единстве сила!»
Час патриотизма «В единстве сила!»
Бөгөн, 24 февралдә, Башҡортостандың һуҡырҙар өсөн махсус китапханаһында "Берҙәмлектә көс!" патриотизм сәғәте үтте. Сара Ватанды һаҡлаусылар йылына арналды. Сарала «Ватанды һаҡлаусылар» махсус хәрби операцияһында ҡатнашыусыларға ярҙам итеү дәүләт фонды филиалының Башҡортостан республикаһы буйынса социаль координаторҙары, махсус хәрби операцияла ҡатнашыусылар Олег Мөфтәхетдинов һәм Артем Мөхәрәмов ҡатнашты.

Китапханасылар тыңлаусыларға Башҡортостанда тыуып үҫкән Рәсәй Геройы исеменә лайыҡ булыусылар хаҡында һөйләне. Хәрби хәрәкәттәр зонаһында булыу тураһында хәтирәләре һәм тәьҫораттары менән ветерандар уртаҡлашты. Улар шулай уҡ тыңлаусыларҙың Рәсәй суверенитетын яҡлаусы һәм нығытыусы, күп милләтле һәм күп конфессиялы илебеҙҙең берҙәмлеген тәьмин итеүсе ваҡиғалар һәм унда ҡатнашыусылар тураһында һорауҙарына яуап бирҙе.
Бәйләнештә социаль селтәрендә патриотизм сәғәте тура трансляцияһын ҡарарға мөмкин

Прямую трансляцию часа патриотизма можно посмотреть во ВКонтакте

Федор Абрамов әҫәрҙәренең китап күргәҙмәһе

Книжная выставка произведений Федора Абрамова
Абрамов Федор Александр улы (29.02.1920-14.05.1983) - яҙыусы, публицист һәм әҙәбиәт белгесе. 20 быуаттың 60-80-се йылдарында киң таралыу алған совет «ауыл прозаһының» сағыу вәкиле.
Абрамов Федор Александр улының биографияһы Архангельск өлкәһенең Веркола ауылында башлана. Абрамовтар ғаиләһе башлығы Александр Степанович өлкә үҙәгендә йөк ташыу менән көн күрә, ә Әсәһе Степанида Павловна староверский йүнәлешле крәҫтиән була.

Абрамовтар ғаиләһе өсөн ҙур фажиғә булып, ғаиләлә бишенсе бала тыуғандан һуң бер йыл үткәс, Федя Абрамовтың үлеме тора. Күршеләре ғаиләне һәләк булған тип иҫәпләй, әммә 10 йыл эсендә Абрамовтар үҙ хәлен ҡырҡа яҡшырта һәм аслыҡ тураһында онота. Федор үҙе бесән сабырға 6 йәшендә үк тотона.
Бәләкәй Федя тыуған ауылында беренсе синыфҡа бара һәм унда дүрт йыл уҡый, ә һуңынан уҡыуын Кушкопала ауылында, уның бәләкәй тыуған иленән 45 км алыҫлыҡта ятҡан мәктәптә дауам итә. 1938 йылда уны имтиханһыҙ Ленинград университетының филология факультетына ҡабул итәләр.
Ю.Б. Левитандың сығышынан һуң шунда уҡ радио аша Абрамов үҙ теләге менән ойошторолған ополчениеға яҙыла. Ул 337-се артиллерия-пулемет батальонына пулеметсы итеп алына. 1941 йылдың көҙ башында ҡулына пуля яраһы ала, әммә ҡыҫҡа ваҡыт эсендә яраһынан һауыға һәм сафҡа кире ҡайта. Шул уҡ йылдың ноябрь көндәренең береһендә бер пуля менән бер үк ваҡытта ике аяғын һындыра.
Абрамовтың ҡыҫҡаса биографияһына ярашлы, 41/42 йылдарҙың ҡышын фашистар ҡамауындағы Ленинградта үткәрә, унан 1942 йылдың апрелендә эвакуациялана. Госпиталдән сыҡҡас, ул комиссия алдына баҫа. Комиссия уны артабан Архангельск хәрби-пулемет училищеһы командиры ярҙамсыһы булып хәрби хеҙмәтен дауам итеү өсөн сафҡа яраҡһыҙ тип таба.
Унан 1943 йылдың апрелендә Смерш бүлегенә күсерелә, унда 1945 йылдың көҙөнә тиклем хеҙмәт итә. Шул уҡ йылда уны коммунистар партияһына ҡабул итәләр.
Юғары мәктәп тыуған йортонан алыҫ була, һәм Федорға ағаһы Василий ғаиләһенә күсергә тура килә. Василий Федорҙың мәктәп белемен алыу өсөн бик күп эшләй. Хәстәрлек өсөн рәхмәт йөҙөнән бер дүрте лә булмаған аттестат хеҙмәт итә.
Белем алған сағында уҡ Федор Александр улы үҙе менән бер факультетта уҡыған Людмила Крутикованы осрата, ул 1951 йылда Федорға кейәүгә сыға. Уның ғаилә тормошо ярлы коммуналь фатирҙа башлана.
1954 йылда Абрамов беренсе мәҡәләһен баҫтыра, уға шунда уҡ тәнҡит яуа. Ул «Һуғыштан һуңғы прозала колхоз ауылы кешеләре» тип атала һәм унда Абрамов цех буйынса коллегаларын, Сталин премияһы лауреаттарын совет ауылындағы эштәрҙең ысын хәле тураһында һөйләшмәүҙә ғәйепләй. Ул крәҫтиәндәрҙең ауыр хеҙмәтен, аслыҡ һәм ауырыуҙарҙы, юғары һалымдар дәғүәһен ентекле һүрәтләй. Бының өсөн мәҡәлә баҫтырып сығарған журналдан уның баш мөхәррире А. Т. Твардовский эштән бушатыла.
Абрамовтың үҙенсәлекле ижади дебюты 1958 йылда була. Уның беренсе етди романы – «Ағалы-һеңлеле»донъя күрә. Был киләсәктә «Пряслины» әҙәби циклының башы була, уны «Ике ҡыш һәм өс йәй» һәм «Пути-перепутья» романдары дауам итә. Был трилогия өсөн Абрамов СССР премияһын ала. Һуңыраҡ ул трилогияны «Йорт» романы менән тулыландыра.
Тиҫтәләгән йылдар үткәс, Федор Александр улының әҫәрҙәре мәктәп программаһының бер өлөшө булып китә.
Материалдар киләһе һылтанма буйынса алынды: https://obrazovaka.ru/abramov-fedor.html
Брайль шрифты менән баҫтырылған китаптар:

Абрамов, Фёдор. Из колена Аввакумова [Текст Брайля] : повести, рассказы / Ф. Абрамов ; ред. Е. О. Маленкова. СПб., 2011 : Чтение ВОС. 4 кн. 

Абрамов, Федор. О чем плачут лошади [Шрифт Брайля] : рассказы / Федор Абрамов. 1-е изд. по Брайлю. М. : МИПО Репро, 2017. 3 кн. ISBN 978-5-7693-0879-6.

Абрамов, Федор. О чем плачут лошади [Шрифт Брайля] : рассказы / Федор Абрамов. 1-е изд. по Брайлю. М. : Логосвос, 2020. 3 кн. ISBN 978-5-419-03329-0.

Абрамов, Федор. Пролетали лебеди [Шрифт Брайля] : рассказы / Ф. Абрамов. 1-е изд. по Брайлю. М. : МИПО РЕПРО, 2021. 2 кн. ISBN 978-5-907414-11-2.

Электронные издания:

Абрамов, Ф. Братья и сестры. В 4 кн. Кн. 1-2 [Электронный ресурс] / Ф. Абрамов ; чит. В. Герасимов. 1 фжд : Формат MP3.

Абрамов, Ф. Братья и сестры. В 4 кн. Кн. 3 [Электронный ресурс] / Ф. Абрамов ; чит. В. Герасимов. 1 фжд : Формат MP3.

Абрамов, Ф. Братья и сестры. в 4 кн. Кн. 4 [Электронный ресурс] / Ф. Абрамов ; чит. В. Герасимов. 1 фжд : Формат MP3.

Абрамов, Ф. Поездка в прошлое [Электронный ресурс] : повесть / Ф. Абрамов ; чит. С. Кирсанов. 1 фжд : Формат MP3.

Абрамов, Ф. Пролетали лебеди [Электронный ресурс] : рассказы / Ф. Абрамов ; чит. С. Репина. 1 фжд : Формат MP3.

Абрамов, Ф. Чистая книга [Электронный ресурс] : роман / Ф. Абрамов ; чит. Л. Ларионова. 1 фжд : Формат MP3.

Абрамов, Ф. ЧИСТАЯ КНИГА : Неоконченный роман [Звукозапись] / Ф.Абрамов; ВСТУП., СОСТ., КОММЕНТ. Л. КРУТИКОВОЙ ; Читает Л. Ларионова. М., 1999 : Логос ВОС. 2 мфк. (7 ч. 30 с.): 2, 38 см/с, 4 дор.

Абрамов, Ф. БАБИЛЕЙ [Звукозапись] : Рассказы; Повести / Ф.А.Абрамов ; Чит.: С.Репина. Л., 1981 : СОВ. ПИСАТЕЛЬ. 3 мфк(11ч.36м.): 2,38см/с, 4дор.

Абрамов, Фёдор. Пряслины [Звукозапись] : роман / Фёдор Абрамов ; чит. Н. Козий. М. : Логосвос, 2018. 1 фжд : Формат MP3.

Абрамов, Ф. . Рассказы [ Звукозапись] / Ф. Абрамов ; читает А. Ковалев. Москва : Логосвос, 2020. 1 фк. (57 ч 50 мин). ISBN 978-5-419-03546-1.

Абрамов, Ф. Безотцовщина [Звукозапись] : повесть / Ф. Абрамов ; чит. А. Ковалев. М. : Логосвос, 2020. 1 фжд : Формат MP3. ISBN 978-5-419-03602-4.

Абрамов, Ф. . Безотцовщина [ Звукозапись] : повесть / Ф. Абрамов ; читает А. Ковалев. Москва : Логосвос, 2020. 1 фк. (62 ч 05 мин). ISBN 978-5-419-03530-0.

Абрамов, Ф. Рассказы [Звукозапись] / Ф. Абрамов ; чит. А. Ковалев. М. : Логосвос, 2020. 1 фжд : Формат MP3. ISBN 978-5-419-03602-4.

Абрамов, Ф. Братья и сестры. Кн. 1 [ Звукозапись] : роман-тетралогия / Ф. Абрамов ; чит. С. Кирсанов. Москва : Логосвос, 2022. (63 ч 30 мин). (Сделано в СССР. Народная эпопея) .

Абрамов, Фёдор. Запев Мадонны Спиниги; Пелагея и Алька [Электронный ресурс] : постановка / Ф. Абрамов. СПб., 2007 : Вира-М. 1 электрон опт диск (СD-ROM): 1 ч 59 м. - Формат МР3. (98,00) .

Плоско-печатные издания:

Абрамов, Ф.А. Дом [Текст] : повести, рассказы / Ф.А. Абрамов. М., 2004 : Дрофа. 464 с. (Библиотека отечественной классической художественной литературы)

Абрамов, Ф. А. О чем плачут лошади [Текст] : рассказы / Ф. А. Абрамов. М. : Логосвос, 2020. 369 с. (Круг чтения. Издание для слабовидящих) . ISBN 978-5-419-03189-0.

Абрамов, Федор Александрович. Вокруг да около [Текст] : сборник : [в 2-х кн.]. Кн. 1 / Ф. А. Абрамов. М. : Логосвос, 2020. 411 с. (Круг чтения. Издание для слабовидящих) . ISBN 978-5-419-03606-2.

Абрамов, Федор Александрович. Вокруг да около [Текст] : сборник : [в 2-х кн.]. Кн. 2 / Ф. А. Абрамов. М. : Логосвос, 2020. 306 с. (Круг чтения. Издание для слабовидящих) . ISBN 978-5-419-03606-2.

С днем защитника Отечества

С днем защитника Отечества  Коллектив Башкирской библиотеки для слепых сердечно поздравляет своих читателей и всех мужчин с Днем защитника Отечества!

Защита, это не только борьба с оружием в руках, но и умение просто ценить, оберегать то, что действительно дорого сердцу. Защитник, это в независимости от возраста. Он защищает Отечество, охраняет и оберегает своих соотечественников. Просто живет и выполняет свой долг перед Родиной и ее людьми.

Мы помним тех, кто ценой своего здоровья выполнял свой долг, долг перед своей землей, спасал людей из опасности и жертвовал собой ради спасения детей и стариков.

Сегодня мы живем мирно — любим, мечтаем, трудимся для лучшей жизни. И так будет всегда, пока с нами есть наши дорогие защитники!

Мы желаем Вам нерушимого здоровья и длинную череду счастливых лет!

 

 

 

Байрам менән!

С праздником!

Хөрмәтле уҡыусылар, һеҙҙе Ватанды һаҡлаусылар көнө менән ҡотлайбыҙ. 

Байрам уңайынан һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, тормош ауырлыҡтарын еңел үтеүегеҙҙе, ижади үрҙәр теләйбеҙ. 

Уйлаған барлыҡ теләктәрегеҙ ҙә тормошҡа ашһын, уңыш һәр ваҡыт юлдаш булһын.  

Ҡотлауҙарҙы китапхана хеҙмәткәрҙәренән ҡабул итеп алығыҙ.  

Хәрби Дан музейына экскурсия

Экскурсия в Музей Боевой Славы
 
20 февралдә Һуҡырҙар өсөн Башҡортостан китапханаһы уҡыусыларының Республика Хәрби Дан музейына экскурсияһы үтте. Уҡыусылар музейҙың төп һәм махсус яраҡлаштырылған экспозициялары менән танышты. «Башҡортостан Икенсе донъя һуғышы йылдарында» экспозицияһы 1941-1945 йылдарҙағы һуғыш йылдарында халыҡтың көнкүреше тураһында "Башҡорт йорто", "Фронтҡа оҙатыу", "Тыл хеҙмәтсәндәренең батырлығы", "Станок артындағы үҫмер"  диорамалары һөйләй. Экспозицияның айырым бүлеге Башҡортостанда тыуып үҫкән яугир-интернационалистарҙың ҡаһарманлығына арналған. Тәҡдим ителгән шәхси әйберҙәр, ҡорал, хаттар Афғанстанда яҡташтарыбыҙҙың батырлығы тураһында һөйләй. Айырым экспозиция Башҡортостанда тыуғандарға, хәрби-һауа оборонаһы зонаһында хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыусыларға арналған.

Киңәйтелгән экспозициялар һәм экспонаттар Брайль системаһы буйынса яраҡлаштырылған этикетаж менән тәьмин ителгән.
Музейҙың икенсе ҡатында тулыһынса «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында хәрби хәрәкәттәр» экспозицияһы урынлашҡан һәм хәрби хәрәкәттәр осорондағы айырым әһәмиәтле ваҡиғаларға арналған тематик бүлектәрҙән тора.
Артабан экскурсанттар насар күреүселәр, һуҡырҙар өсөн махсус әҙерләнгән «Тарихҡа ҡағыл» тактиль күргәҙмәһе менән танышты. Музей хеҙмәткәрҙәре тактиль тикшереү өсөн хаттар, ордендар һәм миҙалдар, хәрби көнкүреш һәм кейем-һалым әйберҙәре (фляжка, билбау, пилотка, планшет), 1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы осорондағы техника макеттарын тәҡдим итә. Тактиль күргәҙмәлә ҡоралдан Шпагин системаһының 1941 йылғы өлгөһөндәге пистолет-пулемет (ппш) күрһәтелә.
Экскурсияла ҡатнашыусылар, һуҡырҙар өсөн махсус китапхана уҡыусылары республика Хәрби Дан музейы хеҙмәткәрҙәренә яраҡлаштырылған экспозицияны ҡарау мөмкинлеге өсөн рәхмәт белдерҙе.
#БРСБС_90

Халыҡ-ара китап бүләк итеү көнө

Международный день книгодарения
Международный день книгодарения

Был көн итапхана өсөн Рәсәйҙең эре нәшриәттәре тарафынан нәшер ителгән китаптарҙы бүләк итеп ҡабул итеү менән билдәләнә.
АНО КС "МИПС Ретро" нәшриәте 2024 йылда Брайль ҡабарынҡы-нөктәле шрифты менән сығарылған китаптар бүләк итте.

Мәскәүҙең "Столица" социаль һәм мәҙәни үҫешенә булышлыҡ итеү фонды, С. В. Образцов исемендәге дәүләт академия үҙәк ҡурсаҡ театры менән берлектә, "Үҙенсәлекле ҡараш" программаһы ярҙамында һуҡыр һәм насар күргән балалар өсөн тәғәйенләнгән "Тылсымлы сәғәт" китаптарын тапшырҙы. Китап С. В. Образцов исемендәге ҡурсаҡ театры фасадындағы билдәле механик сәғәт персонаждары тураһында һөйләй.  Ғаиләлә уҡыу өсөн тәғәйенләнгән, ике форматта сығарылған: ҙурайтылған шрифтта һәм Брайль шрифты менән. Был уны төрлө ҡабул итеү ихтыяждары булған балалар һәм өлкәндәр өсөн асыҡ итә.
Һуҡырҙар өсөн Башҡортостан республика махсус китапханаһы бағыусыларҙан һәм уҡыусыларҙан китаптарҙы әүҙем ҡабул итә. Был китапхана фондын киңәйтә һәм әҙәбиәткә мохтаж булғандарҙың барыһына ла асыҡ итә. Бүләк итеп тапшырылған һәр яңы китап - һуҡырҙар һәм насар күреүселәр араһында уҡыу мәҙәниәте үҫешенә табан аҙым.
Махсус китапхана уҡыусылары исеменән китапты уҡыусыға еткереүгә ҙур өлөш индергәндәре өсөн рәхмәт белдерәбеҙ.

"Ғаләмгә әҙәби сәйәхәт" бөтә Рәсәй әҙәби конкурсы

Всероссийский литературный конкурс «Литературное путешествие в космос»
Рәсәй федерацияһы мәҙәниәт Министрлығының төбәк сәйәсәте, мәғариф һәм проект идаралығы департаменты Президент мәҙәни башланғыстар фонды ярҙамында «Ғаләмгә әҙәби сәйәхәт» бөтә Рәсәй әҙәби конкурсын (артабан – Конкурс) үткәреү тураһында хәбәр итә.

Конкурс балалар һәм үҫмерҙәр араһында әҙәби ижадты һаҡлауға һәм популярлаштырыуға, әҙәбиәт һәм заманса фәнни ҡаҙаныштар, айырыуса космонавтика өлкәһендә, араһында бәйләнеште нығытырға ярҙам итәсәк. Белем биреү-ағартыу сараларын үткәреп, яңы яҙыусыларҙы асыҡлауға һәм уларға ярҙам итеүгә йүнәлтелгән. Конкурс үткәрелгән даталар: 2025 йылдың 4 февраленән 2025 йылдың 19 мартына тиклем. Конкурс тураһында тулыраҡ мәғлүмәт сайтта урынлаштырылған:
https://knigotvorenie.ru/литературное-путешествие-в-космос

Ҡадир Даяндың тыуыуына 115 йыл тулыуға арналған кисә 

Вечер к 115-летию со дня рождения Кадыра Даяна
2025 йылдың 14 февралендә киләсәк быуындарға бай ижади мираҫ ҡалдырған күренекле башҡорт әҙәбиәте эшмәкәре Ҡадир Даяндың тыуыуына 115 йыл тула.  Ул республика тарихына талантлы шағир, прозаик, драматург, бик күп популяр йырҙар һүҙҙәре авторы булараҡ инә.
Был көндө махсус китапханала китапханасылар уҡыусыларға яҙыусының ижади һәм тормош юлы, уның башҡорт әҙәбиәтенә индергән өлөшө хаҡында һөйләне.

Ҡадир Даян (ысын исеме Даянов Ҡадир Хәким улы) 1910 йылдың 14 февралендә Пермь губернаһы Шадринский өйәҙе Ҡоншаҡ ауылында, хәҙерге Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ район үҙәгендә тыуған. Ғаилә бик ярлы йәшәй. Ҡадир Даяновтарҙың биш балаһының берҙән-бер улы һәм иң кесеһе була. Урта мәктәпте тамамлағандан һуң, 1927 йылда Арғаяшта уҡытыусылар курстарында уҡый. Һуңынан уҡытыусы һәм мәктәп директоры булып эшләй.
1930-33 йылдарҙа буласаҡ яҙыусы Башҡорт педагогия институтында уҡый. Был осор Ҡадир Даяндың аҡыл даирәһен киңәйтә, уға ижад өсөн кәрәкле теоретик нигеҙ бирә. Баш ҡалала ул ҡоншаҡ яҡташтары Сәләм Ғәлимов, Хәй Мөхәмәтйәров, башҡорт комсомолы етәксеһе Шәрифә Тимерғәлина менән таныша һәм тығыҙ аралаша.
Уҡыуын тамамлағандан һуң, Ҡадир Хәким улы Башҡортостан китап нәшриәтендә консультант булып эшләй, Стәрлетамаҡ педагогия училищеһында уҡыта. 1936 йылдан 1941 йылға тиклем Башҡорт дәүләт педагогия институтының башҡорт теле һәм әҙәбиәте кафедраһы мөдире була. Башҡорт теленең стилистикаһы һәм грамматикаһы буйынса ғилми хеҙмәттәр яҙа.
Бөйөк Ватан һуғышының тәүге көндәренән Ҡадир Даян Ҡыҙыл Армия сафында була. Калинин фронтында 115-се уҡсылар полкында һуғыша. Армияның «На разгром врага» гәзитен сығара. Берлинға барып етә һәм рейхстагҡа ҡул ҡуя. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены һәм күп миҙалдар менән бүләкләнә.
Һуғыштан һуң Ҡадир Даян Башҡортостан китап нәшриәтендә мөхәррир, Башҡортостан яҙыусылар союзында әҙәби консультант булып эшләй. 1947 йылдан коммунистар партияһы ағзаһы була.
Ҡадир Хәким улы бик иртә яҙыша башлай. 1927 йылдан ул район һәм өлкә матбуғаты менән әүҙем хеҙмәттәшлек итә. 1934 йылда беренсе комсомолдарға арналған «Рәшиҙә» поэмаһы, балалар өсөн «Тимеркәй» китабы һәм бер актлы «Хәйрүш һәм Фәйрүш» пьесаһы донъя күрә. Ҡадир Даяндың артабанғы ижады уның «Ҡарт ҡасҡын», «Ике йәшлек», «Ағиҙел буйында», «Нефть ҡалаһы» һәм башҡа поэмаларында үҫеш ала, унда автор кешенең формалашыу процесын күрһәтә. Һуғыш йылдарындағы «Тыуған ил», «Гөлъямалға хат», «Украинаға», «Совет һалдаты» шиғырҙарында шағир юғары патриотизмды, гражданлыҡ хистәрен, лирик геройҙың батырлығын һәм ҡыйыулығын раҫлай. Был әҫәрҙәр тыуған иленә, тыуған ерҙәренә, ғаиләһенә һәм яҡындарына яҡты мөхәббәт тойғоһо менән һуғарылған, был беҙҙең ҡалаларҙы һәм ауылдарҙы баҫып алған, изге ерҙе бысратҡан дошмандарға ҡарата аяуһыҙ нәфрәт менән ҡапма-ҡаршы ҡуйыла.
Һуғыштан һуңғы йылдарында Ҡадир Даян совет халҡының тыныс хеҙмәтенә арналған «Ғаилә», «Тымыҡ кистә», «Колхоз ҡарттары», «Яҡты юл» поэмаларын ижад итә. «Аҡ ҡайын», «Таңсулпан», «Тәрәнкүл тулҡынлана», «Тыуған ерҙең йырҙары» һәм башҡа шиғырҙар йыйынтыҡтары республиканың мәҙәни тормошонда күренекле күренешкә әйләнә.
Уның шиғырҙарына яҙылған «Шайморатов-генерал», «Гөлсирәнең һөйгәне», «Зәйтүнә», «Төнгө Урал», «Гөлъямал», «Мөхтәрәм» һәм башҡа йырҙар киң популярлыҡ яулай. Музыкаһын Заһир Исмәғилев, Хөсәйен Әхмәтов, Мәсәлим Вәлиев, Рафиҡ Сәлмәнов һәм башҡа башҡорт композиторҙары яҙа.
Совет әҙәбиәтен үҫтереүҙәге ҙур ҡаҙаныштары өсөн Ҡадир Даянға «Башҡорт АССР-ның атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре» тигән маҡтаулы исем бирелә. Ул ике тапҡыр «Почет Билдәһе» ордены менән бүләкләнә.
Ҡадир Даян 1975 йылдың 19 октябрендә 66-сы йәшендә вафат була һәм Өфөнөң Мосолман зыяратында ерләнә. Яҙыусы йәшәгән һәм эшләгән Менделеев урамындағы 201-се йортҡа мемориаль таҡтаташ ҡуйылған. Ҡоншаҡ районында Ҡадир Даян исемендәге әҙәби премия булдырылды. Райондың ауыл китапханаларының береһе яҙыусының исемен йөрөтә.

 

Страницы

Подписка на ҺУҠЫРҘАР ӨСӨН БАШҠОРТОСТАН РЕСПУБЛИКА МАХСУС КИТАПХАНАҺЫ RSS
You are reporting a typo in the following text:
Simply click the "Send typo report" button to complete the report. You can also include a comment.