Бөйөк Ватан һуғышы. 1943 йылғы һынылыш

Великая Отечественная война. Переломный период - 1943 год
Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында иң ауыр һынауҙарҙың береһе 1942 йылдың көҙөндә башлана.
1943 йылдың 5 июлендә билдәле Курск алышы башлана. 250 меңдән ашыу рус һалдаты, 100 мең  тирәһе Вермахт кешеләре һәләк була.
Был ҡаты алыштар әҙәби һәм музыкаль әҫәрҙәрҙә, театр ҡуйылыштарында, фильмдарҙа һ.б. үҙ сағылышын таба.
Махсус китапхана абонементы Курск дуғаһындағы алышты һүрәтләгән әҫәрҙәр тәҡдим итә:
 
Ананьев, А. . Танки идут ромбом [Электронный ресурс]: роман / А. Ананьев.— М. : Логосвос, 2014 .— 1 фжд : Формат MP3.
Ананьев, А. Танки идут ромбом [Текст]: роман / Анатолий Ананьев.— М.: Логосвос, 2016 .— 430 с. — (Круг чтения. Издание для слабовидящих).— Перепеч.: М. : Терра - Книжный клуб, 2005. -( Великая Отечественная).
Полевой, Борис Николаевич. Повесть о настоящем человеке [Текст]: повесть / Б. Полевой.— М. : Логосвос, 2013 .— 579 с. — (Круг чтения. Издание для слабовидящих).— Перепеч.: М.: Художественная литература, 1965 .
Полевой, Б.Н. Повесть о настоящем человеке [Электронный ресурс]: повесть / Б. Полевой; чит. О. Исаев.— М. : Логосвос, 2015 .— 1 фжд : Формат MP3
Полевой, Б.Н. Повесть о настоящем человеке [Текст Брайля]: повесть / Б. Полевой.— М.: «Просвещение», 1975. – В 5 кн.
Толстой А.Н. Новый материк [Текст] / А.Н. Толстой; [предисл. и примеч. В.И. Баранова; сост. И.В. Стабникова].— М.: Советская Россия, 1982.—379с.
 
Фильмы с тифлокомментариями на военную тематику: Военно-полевой роман, А зори здесь тихие, Звезда, Красные фонтаны.
Фильм с прямым тифлокомментированием: Батальоны просят огня.

“Кино төнө” 2019

Ночь кино 2019
Август айында Рәсәйҙә дүртенсе йыл рәттән барған “Кино төнө” акцияһы утә. Асыҡ кинотеатрҙар, концерт залдары, музей һәм китапханалар ҡунаҡтарға лекциялар һәм экскурсиялар, мастер кластар һәм актерҙар менән осрашыу, концерттар һәм билдәле фильмдар әҙерләй. “Кино төнө”акцияһын ойоштороусылар - Рәсәй Федерацияһының мәҙәниәт министрлығы, кино фонды, мәҙәни мираҫ һәм Рәсәй традициялары “Культура.РФ” порталы.
23 августа ҡунаҡтарға Һуҡырҙар өсөн Башҡортостан республика махсус китапханаһында “Алдар һәм һоро бүре” исемле тифлокомментарийлы мультипликацион фильм күрһәтеләсәк. Рим Шәрәфутдиновтың 2013 йылда “Башҡортостан” киностудияһында барлыҡҡа килгән мультфильмына тифлокомментарийҙар һуҡырҙар өсөн махсус китапхананың тауыш яҙҙырыу студияһында яҙылды.
Рим Шәрәфутдинов – “Аниматор” номинацияһының “Икар” милли Рәсәй премияһы лауреаты, Рәсәй кинематографистар союзы члены, Башҡортостан республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Рәсәй федерацияһының почетлы кинематографисы. Анимациялы кино өлкәһендә 30 йыл тирәһе эшләй. Ошо ваҡыт арауығында ул төшөргән һәм төшөрөүҙә ҡатнашҡан фильмдар һаны ике тиҫтәгә яҡынайған. Төрлө Рәсәй һәм халыҡ–ара кинофестивалдәрҙә Рим Шәрәфутдиновтың эштәре күп һанлы бүләктәр һәм дипломдар менән билдәләнгән.
Мультфильмдың сюжеты: бәләкәй генә татар ауылында Алдар исемле ябай һәм килбәтһеҙ генә бер ир йәшәгән. Иргә тыныс йәшәргә көн бирмәгән бик уҫал һәм мәңге ҡәнәғәтһеҙ ҡатыны булған.
Алдарҙың ҡатынынан биргеләнмәгән бер генә көнө лә булмаған. Шулай итеп, ғәҙәттәге бер әрләнеүҙән һуң түҙмәйенсә урманға ҡасҡанында ул ҙур һәм ас бүрене осрата. Ғәжәп, бүре бик әҙәпле булып сыға һәм иргә бер һелтәүҙән ике мәсьәләне лә хәл итергә тәҡдим итә. Бүре туҡ ,ә Алдар мәңге эҙәрләгән һәм кәмһеткән тынысһыҙ ҡатынынан ҡотолған. Тик был уларҙың беренсе уртаҡ мажаралары ғына, ә тағы ла алда ғәҙәти булмаған һунарсыларҙан ҡасыу, тылсымсы менән осрашыу һәм күрше әкиәттәргә сәйәхәт көтә.
Барлыҡ фильм ҡарарға теләүселәрҙе 23 август 15 сәғәттә Өфө ҡалаһы Киров урамы, 47-се йортта көтөп ҡалабыҙ!
Барлыҡ төр транспорттар менән “Витамин заводы” туҡталышына тиклем.

Корбан ғәйетен ҡыуаныс-шатлыҡ менән ҡаршы алайыҡ, хәрмәтле уҡыусыларыбыҙ!

Корбан ғәйетен  ҡыуаныс-шатлыҡ менән ҡаршы алайыҡ, хәрмәтле уҡыусыларыбыҙ!
Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтул-лаһи үә бәрәкәтүһ, хөрмәтле мосолман ҡәрҙәштәр! Ҡәҙерле уҡыусыларыбыҙ!
“Мосолман башҡа ҡәрҙәшенә тел менән дә, ҡул көсө аша ла зыян килтермәҫ”,–тиелгән изге “Ҡөрьән Кәрим”дә. Ул мәрхәмәтлелеге, шәфҡәтлелеге менән айырылып тора, ризығынан фәҡирҙәргә өлөш сығара, яҡшы кәңәш-фекере илә эргә-тирәһендәгеләрҙең күңелен үҫтереп йәшәй. Иншаллаһ, ошо күркәм сифаттар Ҡорбан ғәйетендә тағы ла артһын, йөҙҙәрҙәге иман нуры сағыуыраҡ балҡыһын, хөрмәтле ҡәрҙәштәр! Аллаһ Тәғәлә бер-беребеҙҙең ҡәҙерен белеп, күркәм һүҙ-теләк аша йөрәктәргә дәрт, ышаныс өҫтәп йәшәргә насип ҡылһын. Бигерәк тә арабыҙҙа йәшәгән мөмкинселектәре сикләнгәндәргә, тома һуҡырҙарға ҡарата мәрхәмәтлерәк булайыҡ, улар ҙә ошо гүзәл донъяның матурлығына ҡыуанып, күңел тыныслығы мөнән мул донъяла үҙ яҙмыштарынан ниндәйҙер шатлыҡтар табып ғүмер итһендәр. Донъябыҙ имен, аралағы мөнәсәбәттәребеҙ татыу, көндәребеҙ тыныс булһын. Ҡорбан ғәйете мөбәрәк килһен, артабанғы байрамдарҙы ла ҡыуаныс-шатлыҡ менән ҡаршы алайыҡ, иншаллаһ!
Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтул-лаһи үә бәрәкәтүһ. Амин!
 
 

Сталинград алышының аҙағы

Конец Сталинградской битвы
Конец Сталинградской битвы
1942 йылдың йәй уртаһында Гитлер ғәскәре Волгаға яҡынлаша. Дошман Сталинград ҡалаһына ла һөжүм итеүҙе планлаштыра. Гитлер был планын, 6-сы Паулюс ғәскәре ярҙамында, аҙна эсендә тормошҡа ашырырға уйлай. Ғәскәргә, 270 000 кешенән һәм 3 мең ҡорал, 500 танктан торған 13 дивизия инә.
Йәй буйына Сталинград янында ҡаты алыштар бара. 75 мең кеше үҙ теләге менән фронтҡа китә. Сентябрь урталарында фашист ҡала уртаһына тиклем үтә. Ә ноябрь уртаһында ҡала немецтар ҡулына күсә. 
19 ноябрь, генерал Н. Ф. Ватутин командаһы аҫтындағы көньяҡ-көнбайыш фронт һәм генерал К. К. Рокоссовский командаһы аҫтындағы Донск фронты, дошманға ҡаршы һөжүм башлай.
1943 йылдың 2 февралендә дошман ғәскәре тулыһынса тар-мар ителә. 
Махсус китапхана абонементы, уҡыусылары иғтибарына, Сталинград һуғышын сағылдырған әҙәбиәт тәҡдим итә:
Книги, изданные рельефно-точечным шрифтом Брайля
Алексеев, М. Мой Сталинград. Через годы, через расстояния [Текст Брайля]: роман, повесть / М. Алексеев. — М.: МИПО РЕПРО, 2007. — 7 кн. — Перепеч. с изд. изд-ва "Вече", М., 2005 .
Некрасов, В.П. В ОКОПАХ СТАЛИНГРАДА [Шрифт Брайля]: Повесть / В.П. Некрасов. — М.: Репро, 1994. — 4 кн. — ПЕРЕПЕЧ.: М.: ПРАВДА, 1989.
Некрасов, В. В окопах Сталинграда [Текст Брайля]: роман / В. Некрасов; Ред. Е.О. Маленкова. — СПб.: Чтение ВОС, 2007. — 5 кн. — (Книги, преодолевшие время). — Перепеч.: М.: Эксмо, 2005.
Симонов, К. РАЗНЫЕ ДНИ ВОЙНЫ. Т 2. 1942-1945гг. [Шрифт Брайля]: дневник писателя / К. Симонов. — М.: ПРОСВЕЩЕНИЕ, 1982. — 13 кн. — Перепеч.: М.: Мол. гвардия, 1977.
«Говорящие» книги
Бондарев, Ю. ГОРЯЧИЙ СНЕГ [Звукозапись]: Роман / Ю. Бондарев; Читает Ю. Заборовский. — М.: Логос ВОС, 1993. — 5 мфк. (17 ч. 20 м. 50 с.): 2, 38 см/с, 4 дор. — С изд.: М.: ХУДОЖ. ЛИТ, 1984.
Гроссман, В. ЖИЗНЬ И СУДЬБА [Звукозапись]: роман / В. Гроссман; чит. И. Прудовский. — М.: Логос ВОС, 1988. — 11 мфк (41 ч 20 м 28 с ): 2,38 см/с., 4 дор. — С изд.: Октябрь, 1988. — № 1-4.
Некрасов, В.П. В ОКОПАХ СТАЛИНГРАДА [Звукозапись]: повесть, рассказы / В. П. Некрасов; чит. В. Антонов. — М.: Логос ВОС, 1991. — 4 мфк. (14 ч 47 м 51с): 2,38 см/с, 2 дор. — С изд.: М.: Худож. лит., 1990.
Некрасов, В. В окопах Сталинграда [Звукозапись]: повесть, рассказы / В. Некрасов;  чит. В. Антонов. — М.: Логосвос, 2015. — 4 мфк. — С изд.: М.: Худож. лит., 1990.
Рокоссовский, К.К. СОЛДАТСКИЙ ДОЛГ [Звукозапись] / К.К. Рокоссовский;  чит. В. Сушков. — М.: Логос ВОС, 1994. — 5 мфк. (18 ч. 2 м. 4 с.): 2, 38 см/с, 4 дор. — С изд.: М.: ВОЕНИЗДАТ, 1984.
Электронный ресурс, доступный для записи на флешкарту
Бондарев, Ю. Горячий снег [Электронный ресурс]: роман / Ю. Бондарев; чит. Ю. Заборовский. — М.: Логосвос, 2009-2010. — 1 фжд: Формат MP3. — С жесткого диска № 1.
Гроссман, В. Жизнь и судьба [Электронный ресурс]: роман / В. Гроссман; чит. И. Прудовский. — М. : Логосвос, 2009-2010 . — 1 фжд : Формат MP3. — С жесткого диска № 1.
Жуков, Г.К.  Воспоминания и размышления. Т. 1, 2 [Электронный ресурс] / Г. К. Жуков. — М.: Логосвос, 2013. — 1 фжд: Формат MP3. — С жесткого диска № 4.
Некрасов, В. В окопах Сталинграда [Электронный ресурс]: повесть / В. Нерасов; чит. В. Антонов. — М.: Логосвос, 2009-2010. — 1 фжд: Формат MP3. — С жесткого диска № 1.
Рокоссовский, К. К. Солдатский долг [Электронный ресурс]: воспоминания / К. К. Рокоссовский; чит. В. Сушков. — М.: Логосвос, 2009-2010. — 1 фжд: Формат MP3. — С жесткого диска № 1.
Чуйков, В. От Сталинграда до Берлина [Электронный ресурс]: воспоминания, мемуары / В. Чуйков; чит. В. Герасимов. — М.: Логосвос, 2016. — 1 фжд: Формат MP3. — С изд.: С жесткого диска №7.
«Говорящие» книги на СD-дисках
Рокоссовский, К.К. Солдатский долг [Электронный ресурс] / К.К. Рокоссовский; чит. В. Сушков. — М. : Логос ВОС, 2006. — 1 электрон. опт. диск (CD-ROM): 16 ч 57 м.- Формат МР3. — (Говорящая книга для слепых). — С изд.: М.: Воениздат, 1984.
«Говорящие» книги на флешкартах
Солдатский долг / К.К. Рокоссовский; чит. В.Сушков  // Бунин, И.А. Окаянные дни [Электронный ресурс]: 4 ч 1 м / И.А. Бунин; чит. В. Герасимов. — М.: Логос ВОС, 2009. — 40 ч 8 м с. — Зап. с ориг. ИПТК "Логос" ВОС.
От Сталинграда до Берлина [Электронный ресурс. Звукозапись]: монография / В. Чуйков; чит. Н. Козий  // Старостин, А. Встречи на футбольной орбите [Электронный ресурс. Звукозапись] / А. Старостин; чит. А. Мурашко. — М.: Логосвос, 2016. — (9 час 56 мин). — С изд.: М.: Советская Россия, 1978.
Плоско-печатные издания
Алексеев, М. Мой Сталинград. Через годы, через расстояния [Текст Брайля]: роман, повесть / М. Алексеев. — М.: МИПО РЕПРО, 2007. — 7 кн. — Перепеч. с изд. изд-ва "Вече", М., 2005.
Бондарев, Ю. Горячий снег. В 2 кн. Кн 1. [Текст]: роман / Ю. Бондарев. — М.: Логосвос, 2015. — 354 с. — (12+).
Бондарев, Ю. Горячий снег. В 2 кн. Кн. 2. [Текст]: роман / Ю. Бондарев. — М.: Логосвос, 2015. — 366 с. — (12+)
Василевский, А. М.  Дело всей жизни [Текст] / А. М. Василевский; под ред. Н. С. Гудкова. — 3-е изд. — М.: Политиздат, 1978. — 552 с.: ил., карт., 1л. портр. — (О жизни и о себе). 
Некрасов, В. В окопах Сталинграда [Текст] / В. Некрасов. — М.: Логос ВОС, 2010. — 467 с. — (Круг чтения. Изд. для слабовидящих). — Перепеч.: М.: Русская книга,1995 .
Чуйков, В.И. От Сталинграда до Берлина [Текст] / В.И. Чуйков. — М.: СОВ. РОССИЯ, 1985. — 704

Полтава һуғышы көнө

День Полтавской битвы
10 июль – Полтава алышында урыҫ армияһының Петр Беренсе командованиеһы аҫтында шведтарҙы еңгән көнө (1709 йыл). 1709 йылдың 27 июнендә Полтава һуғышы сыға, ҡыҫҡаса әйткәндә, Төньяҡ һуғыштың иң ҙур алыштарының береһе тураһында ошо статьяла ҡыҫҡаса һөйләйбеҙ. Айырыуса беҙ алыш сәбәптәре, уның барышы тураһында һорауҙарға туҡталабыҙ.
Төньяҡ һуғыштың үҫеүе Швецияның йәш король полководец Карл 12-се етәкселегендә бер еңеүҙән икенсе еңеүгә күсеүенән барлыҡҡа килә. Һөҙөмтәлә 1708 йылдың уртаһына Рәсәйҙең бөтә союзниктары ла һуғыштан сығарыла һәм һүҙ Посполитая менән Саксония тураһында.
Һөҙөмтәлә, билдәле булыуынса, һуғыш аҙағы Швеция менән Рәсәй араһында билдәләнәсәк. Карл 12-се уңыш тулҡынында һуғышты тамамларға ҡабаланып, 1708 йылдың йәйендә Рәсәй сиген аша сыға. Баштан уҡ шведтар Смоленскка юлланалар. Петр бындай походтың маҡсаты илгә төпкәрәк
үтеү инеү һәм урыҫ армияһын тар-мар итеү икәнен аңлай.
Уның һөҙөмтәһе билдәле – бер һүҙһеҙ урыҫ армияһының еңеүе. Улай ғына ла түгел, швед йәйәүле ғәскәре йәшәүҙән туҡтай (30000 армиянан 28000 кеше пленға алына йә үлтерелә), артиллерия ла юҡҡа сыға (тәүҙә Карл 12-нең 28 тубы була, 4-һе Полтаваға барып етә, һуғыштан һуң 0 ҡала). Бер
һүҙһеҙ һәм бик шәп еңеү, хатта дошмандың хәленә ниндәйҙер төҙәтмә индергән хәлдә лә (һөҙөмтәлә был уларҙың проблемаһы).
Бик шәп еңеүгә ҡарамаҫтан, ошо ҡыуаныслы йомғаҡлау менән бергә һуғыш сиге булмауын билдәләп үтергә кәрәк. Бының сәбәптәре бер нисә: күпселек тарихсылар швед армияһының ҡасыуын Петр реакцияһы менән бәйле тигән фекерҙәләр. Беҙҙең әйтеүебеҙсә, Полтава алышы көндөҙгө 11 сәғәттә тамамлана, әммә ҡыуып сығарыу тураһындағы приказ еңеүҙе байрам иткәндән һуң ғына була... Һөҙөмтәлә дошман алыҫҡа ҡасып өлгөрә, ә Карл 12-се үҙенең ғәскәрен ташлап, Рәсәй менән алышта үҙ яғына Солтанды йәлеп итер өсөн Турцияға юллана.
Полтава еңеүенең һөҙөмтәһе урынһыҙ. Бына тигән уңышҡа ҡарамаҫтан, Рәсәй бынан бер ниндәй ҙә дивидендтар алманы. Ҡыуып сығарыу тураһындағы приказдың һуҙылыуы Карл 12-нең ҡасыуына һәм артабанғы 12 йыллыҡ һуғышҡа килтерҙе.
Махсус китапхана абонементы үҙенең уҡыусылары иғтибарына ошо тарихи ваҡиға тураһында һөйләүсе китаптар тәҡдим итә.
 
Книги, изданные рельефно-точечным шрифтом Брайля:
Павленко, Н.И. РОССИЯ С ДРЕВНЕЙШИХ ВРЕМЕН ДО КОНЦА ХVII ВЕКА [Шрифт Брайля]: Учеб. для 10 кл. общеобразоват. учреждений / Н.И. Павленко И.Л. Андреев.— 1-е изд. по Брайлю .— М. : Репро, 1999 .— 6 кн. — Перепеч.: М. : просвещение, 1997 .— ПЕРЕПЕЧ.: М.: ПРОСВЕЩЕНИЕ, 1997 .— ISBN 5-87514-176-7
 
Сахаров, А.Н. ИСТОРИЯ РОССИИ С ДРЕВНЕЙШИХ ВРЕМЕН ДО КОНЦА ХVII ВЕКА [Шрифт Брайля]: учебник для 10 кл. общеобразовательных учреждений / А.Н. Сахаров .— 1-е изд. — М. : Репро : ОПТИМИСТ, 1996 .— 6 кн. — ПЕРЕПЕЧ.: М.: ПРОСВЕЩЕНИЕ, 1995
 
Пушкин, Александр Сергеевич. Полтава; Медный всадник ; Песнь о Вещем Олеге ; Борис Годунов [Шрифт Брайля] : поэмы / А. С. Пушкин .— М. : МИПО Репро, 2017 .— 2 кн. — Перепеч.: М. : Дет. лит., 1976.- Избранное , Б-ка мировой литературы для детей, Т. 3 .— ISBN 978-5-7693-0896-3.
 
Книги, изданные плоско-печатным шрифтом:
 
Павленко, Н. И. 27 июня 1709 года [Текст] / Н. И. Павленко, В. А. Артамонов .— М. : Молодая гвардия, 1989 .— 267 с .— (Памятные даты истории) .— (16+) .— ISBN 5-235-00325-Х.
 
Буганов, В. И. . Полководцы. XVIII век ; Русские полководцы [Текст] / В. И. Буганов, А. В. Буганов .— М. : Патриот, 1992 .— 432 с. : ил. — ISBN 5-7030-0544-2.
 
«Говорящие» книги на оптических дисках:
 
Бутромеев, В. . Всемирная история в лицах [Электронный ресурс]: энциклопедия / В. Бутромеев ; чит. Е. Серов .— (38 час 42 мин) .— С изд.: М.: Ардис, 2012.- (16+)
 
Ишимова, А. История России в рассказах для детей. В 4 ч. Ч. 3. Эпоха Петра Великого (1682-1725). От Екатерины1 до Елизаветы (1725-1741) [Электронный ресурс] / А.Ишимова ; чит. Р. Рейх .— М. : ООО "ЭКСМо-СИДИКОМ", 2008 .— 1 электрон. опт. диск (CD-ROM): 7 ч 32 м.- Формат МР3 .— (Хочу все знать! Вып.3)

Василий Шукшиндың көс биргән яҡтылығы Ҡыҙыл балан китабы

Книга Калина красная
Книга Любавины
Книга Рассказы
Книга Я пришел дать вам волю
Книга по Брайлю
Книга Жил человек
Касеты
Һуҡырҙар өсөн Башҡортостан республика махсус китапхана абонементы үҙенең китап уҡыусыларына урыҫ яҙыусыһы, кинорежиссер һәм актер Василий Шукшиндың тыуыуына 90 йыл булыу айҡанлы “Василий Шукшиндың көс биргән яҡтылығы” исемле китаптар күргәҙмәһе тәҡдим итә.
Күргәҙмәлә насар күреүсе һәм күрмәгән кешеләргә генә хас Брайль шрифтында баҫылған китаптар, аудиокасеталар, яҫы баҫмалар форматында энциклопедик һәм белешмә баҫмаларҙан мәҡәләләр шәлкеме күрһәтелгән.
Шукшиндың китап һәм фильм геройҙары - үҙенсәлекле характерлы, осҡор күҙле һәм әсе телле ябай совет ауылы эшсәндәре. Иң беренсе геройҙарының береһе, “Шундай бер егет йәшәй”, ҡаһарманлыҡ эшләргә генә әҙер торған ауыл шоферы Пашка Колокольников. Уның ҡайһы бер геройҙарын сәйерерәк икенсе ғаләм кешеләре тип әйтергә лә була (“Микроскоп”, “Чудик”). Башҡа персонаждары ауыр төрмә һынауы үткән (“Егор Прокудин”, “Ҡыҙыл балан”). Шукшин әҫәрҙәрендә урыҫ ауылдарының ҡыҫҡа һәм тулы һүрәтләнеше бирелә, уның ижады телде төплө белеү һәм көнкүреш деталдәрен характерлай, беренсе планға йыш ҡына тәрән әхлаҡ проблемалары, милли урыҫ һәм бөтә кешелек өсөн уртаҡ байлыҡтар сыға (“Йәшәге килә”, “Йыһан, нервы системаһы һәм сало киҫәге”).
Василий Аркадий улы Шукшин 1929 йылдың 25 июлендә крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. 1943 йылда Шукшин Сростки ауылында ете йыллыҡ тамамлай һәм Бийск автомобиль техникумына уҡырға инә. Унда ике йыл ярым уҡый, әммә техникумды тамамламай. 1945 йылда Сростки ауылы колхозына эшләргә китә. 1949 йылда Шукшин хәрби диңгеҙ флотына хеҙмәт итергә алына. Уның әҙәби эшмәкәрлеге армияла башлана, нәҡ унда ул беренсе яҙып маташҡан хикәйәләрен хеҙмәттәштәренә уҡый. 1953 йылда ашҡаҙан язваһы табылыу сәбәпле запасҡа ебәрелә һәм Сростки ауылына ҡайта. Василий Макар улы тыуған ауылында имтихан тапшырып, өлгөргәнлек аттестаты ала һәм Сростки мәктәбендә урыҫ теле һәм әҙәбиәттән уҡыта башлай. Хатта бер ни ваҡыт мәктәп директоры ла була. 1954 йылда Шукшин Мәскәүгә ВГИК-ка уҡырға инергә юллана. 
Башта документтарын сценарлы факультетҡа бирә, ләкин һуңынан режисерлыҡ бүлегенә инергә ҡарар итә һәм уны 1960 йылда тамамлай (М. И. Ромм оҫтаханаһы). 1958 йылда “Смена” журналында беренсе “Икәү арбала” хикәйәһе баҫылып сыға.
1956 йылда кино өлкәһендә Шукшиндың дебюты була: С. А. Герасимовтың “Тымыҡ Дон” фильмында; бәләкәй генә эпизодта ул ситән араһынан ҡараусы матросты уйнай. Ошо матростан башлана ла инде актер Шукшиндың кинематографик яҙмышы. 1963 йылда “Йәш гвардия” нәшриәтендә Шукшиндың “Ауыл халҡы” исемле беренсе китабы донъя күрә. Эдварда Кузьмина “Яңы ғаләм” журналында Шукшиндың иң яҡшы хикәйәләрендә “тормош зирәклеген, һиҙгерлеген, нәфислеген” күрһәтәүен, яҙыусы, әйтерһең, геройҙарының эсенә инеп китеүе, уларҙың күҙе менән ҡарауын билдәләй. Василий Шукшин күп пландар менән яна, ләкин уларҙың күбеһе тормошҡа ашмай. 1965 йылда Шукшин Степан Разин етәкселегендәге ихтилал тураһында киносценарий яҙа башлай, әммә СССР Госкомкинонан хуплау алмай. Һөҙөмтәлә сценарий “Мин һеҙгә ирек бирергә килдем” романына үҙгәртелә. Ул “Ҡыҙыл балан” фильмын төшөрөү ваҡытында саҡ ҡаты өйәнәктән аңына килгән ваҡыт була. Василий Макар улы Шукшин 1974 йылдың 2 октябрендә “Дунай” теплоходында “Улар ил өсөн көрәштеләр” фильмын төшөргән ваҡытта ҡапыл вафат була.
 
Книги, изданные рельефно-точечным шрифтом Брайля:
Шукшин, В.М. Я ПРИШЕЛ ДАТЬ ВАМ ВОЛЮ [Шрифт Брайля]: роман / В.М. Шукшин .— М. : ПРОСВЕЩЕНИЕ, 1988 .— 7 кн. — Перепеч.: М.: Сов. писатель, 1974 Шукшин, Василий Макарович. Жил человек… [Шрифт Брайля]: рассказы, повести / В. М. Шукшин; сост., подгот. текста Л. Федосеева-Шукшина.— 1-е изд. по Брайлю .— М. : Репро, 2002 .— 13 кн. — Перепеч.: М.: Худож. лит., 1991.
Шукшин, Василий. Калина красная [Текст Брайля]: киноповесть: рассказы / В. Шукшин; ред. Е.О. Маленкова.— СПб. : Чтение ВОС, 2010 .— 4 кн. — (Читаем кино) .— Перепеч.: М.: Эксмо, 2009 .— ISBN 978-5-89206-217-6 (100,00) .
«Говорящие» книги на магнитофонных кассетах:
Шукшин, В.М. РАССКАЗЫ 1960-1971 ГОДОВ [Звукозапись] / В.М. Шукшин ; Читает Л. БОРОДИН .— М. : Логос ВОС, 1998 .— 8 мфк. (30 ч. 28 м. 2 8 с.): 2, 38 см/с, 4 дор. — С изд.: М.: Мол. гвардия, 1985.- (Собр. соч. в 3 т. Т. 2). Шукшин, В. Рассказы 1972-1974 гг. Повести. Публицистика. [Звукозапись] / В. Шукшин; чит. В. Герасимов. — М.: Логосвос, 2015 .— 7 мфк. — С изд.: М.: Мол. гвардия, 1985.- (Собр. соч. : в 3 т. Т. 3).
«Говорящие» книги на отптических СД-дисках:
Шукшин, В. Крепкий мужик. Обида [Электронный ресурс] / В. Шукшин .— СПб. : Вира-М, 2007 .— 1 электрон опт диск ( CD-ROM): 36 м. - Формат МР3 .— Исп. актёры театров и дикторы радио «Говорящие» книги с электронного ресурса: Шукшин, В. Рассказы 1960-1971 годов [Электронный ресурс] / В. Шукшин ; чит. Л. Бородин .— 1 фжд : Формат MP3 .— С жесткого диска № 3.
Шукшин, В. Рассказы 1972-1974 годов [Электронный ресурс] / В. Шукшин ; чит. В. Герасимов .— 1 фжд : Формат MP3 .— С жесткого диска № 3. Шукшин, В. Публицистика [Электронный ресурс] / В. Шукшин ; чит. В. Герасимов .— 1 фжд : Формат MP3 .— С жесткого диска № 3
Шукшин, В. Повести [Электронный ресурс] / В. Шукшин ; чит. В. Герасимов .— 1 фжд : Формат MP3.— С жесткого диска № 3. Шукшин, В. А поутру они проснулись. [Электронный ресурс] : спектакль / В. Шукшин ; исп. артисты Московского театра "Современник" .— М. : Логосвос, 2009-2010 .— 1 фжд : Формат MP3 .— С жесткого диска № 1
Шукшин, В.. Любавины [Электронный ресурс] / В. Шукшин; чит. И. Прудовский .— М. : Логосвос, 2009-2010 .— 1 фжд : Формат MP3 .— С жесткого диска № 1 Шукшин, В. Рассказы [Электронный ресурс] / В. Шукшин ; чит. И. Прудовский .— М. : Логосвос, 2009-2010 .— 1 фжд : Формат MP3 .— С жесткого диска № 1.
Шукшин, В. . Любавины. Кн. 1 [Электронный ресурс] : роман / В. Шукшин .— М. : Логосвос, 2011 .— 1 фжд : Формат MP3 .— С жесткого диска № 2. Книги, изданные плоско-печатным шрифтом:
Шукшин, В.М. РАССКАЗЫ [Текст] / В.М. Шукшин. — М. : Логос ВОС, 2005 .— 60 с. — (Круг чтения. Изд. для слабовидящих). Шукшин, В.М. Я ПРИШЕЛ ДАТЬ ВАМ ВОЛЮ [Текст] / В.М. Шукшин. — М. : СОВРЕМЕННИК, 1982 .— 383 с. — (Б-ка российского романа) .

Ғаилә көнөндә

В День семьи
Ғаилә, мөхәббәт һәм тоғролоҡ көнөндә һуҡырҙар өсөн махсус китапханала иң бәләкәй китап уҡыусылар һәм уларҙың атай-әсәйҙәренә “Ғаилә байлыҡтары” әҙәби уйыны үтте.
Китапханасылар ҡунаҡтарҙы байрамдың тарихы менән таныштырҙы. 800 йыл рәттән православиела 8 июль ғаилә бәхетен ,мөхәббәте һәм тоғролоҡто ҡурсалаусы изге Петр һәм Феврония Муромскийҙарҙы иҫкә ала.
Әҙәби уйын барышында балалар әкиәт, мәҫәл, шиғыр кеүек әҙәби әҫәрҙәр аша ғаилә составы һәм туғанлыҡ бәйләнештәре тураһында белделәр. Практик өлөштә ата-әсәләре һәм китапханасы менән бергә пластилиндан яратҡан әкиәт геройҙарының һындарын эшләргә тырыштылар.
Ғаилә көнөнә махсус китапхананың Бәләбәй филиалы мәктәптең йәйге лагерь балаларына “Мең йыллыҡ мөхәббәт” тигән ғаилә байрамы ойошторҙо.
Балалар ир менән ҡатын араһында мөхәббәт һәм тоғролоҡ үрнәге булып торған кенәз Петр һәм уның ҡатына Феврония Муромский тураһында легенда тыңланылар. Риүәйәт буйынса, улар оҙаҡ һәм бәхетле йәшәйҙәр, хатта 1228 йылдың 25 июнендә (яңы стиль буйынса 8 июль ) бер көндә йән биргәндәр. XVI быуатта Петр һәм Февронияны изгеләр араһына индерәләр һәм шул ваҡыттан алып уларҙы ғаиләне православ яҡлаусы тип һанайҙар. Уларҙың мәйете Муромдағы Изге Троицк һарайында һаҡлана. Байрам символы – аҡсәскә. Рәсәйҙә күп быуаттар 8 июлдә кәләш әйттереү йолаһы йәшәп килгән. 2008 йылдан Рәсәйҙә Ғаилә көнө киң билдәләнә башлай, уның да үҙенә генә күрә ғөрөф-ғәҙәттәре бар, мәҫәлән, ошо көндә туй билдәләү. Байрам кисәһе конкурс һәм викториналар менән дауам итте. Командалар сиратлап “Ғаилә – ул...” тип мәҡәлдең тәрән мәғәнәлеген астылар. “Теләктәр ромашкаһы” конкурсында балалар ҡағыҙҙан эшләнгән ромашка тажы япраҡтарына үҙҙәренең теләктәрен яҙып икенсе командаға тапшырҙылар, аҙаҡ уларҙы тасуири уҡып бер-береһенә бүләк иттеләр.

Ғаилә, мөхәббәт һәм тоғролоҡ көнөнә

Ко Дню семьи, любви и верности
Ғаилә – хәҙерге заман йәмғиәтенең иң мөһим бер өлөшө. Рәсәй халҡы өсөн һәр ваҡыт ғаилә, никах һәм балалар беренсе урында. Был һәр кешенең үҙенә генә хас иң ҡәҙерле нәмәһе. Ғаиләлә тоғролоҡ һәм бер–береңә ышаныс булырға тейеш, сөнки билдәле булыуынса, мөхәббәтһеҙ көслө союз төҙөүе ҡыйын, ә уны һаҡлап ҡалыу тағы ла ҡыйыныраҡ. Тик ошо һәр береһенең йоғонтоһо ғына бәхетле һәм көслө ғаилә барлыҡҡа килтерә.
Бөтә Рәсәй ғаилә, мөхәббәт һәм тоғролоҡ көнөндә һуҡырҙар өсөн махсус китапхананың Стәрлетамаҡ филиалында төрлө йәштәгеләр өсөн “Ғаилә зонтигы аҫтында” исемле кисә үтте, унда әсәй һәм өләйсәйҙәр, ул һәм ҡыҙҙар, яҡын дуҫтар ҡатнашты.
Китапханасылар был байрамдың килеп тыуыу тарихы, христиан никахын яҡлаусы изге Петр һәм Феврония ғаиләһе тураһында һөйләне. Китап уҡыусылар билдәле урыҫ яҙыусыһы һәм композиторҙарының ғаилә эсендә башҡарыла торған шиғыр һәм йырҙарын яңғыратты.
Йәштәргә байрамдың символы аҡ сәскәне ҡатырғала эшләү буйынса мастер класс үтте. Балалар әсәй һәм өләсәйҙәре менән бергә төҫлө ҡағыҙҙарҙан сәскәләр эшләне.

Мәҙәниәт объекттарының макеты бүләккә тапшырылды

Макеты объектов культуры переданы в дар
М.Аҡмулла исемендәге БДПУ сәнғәт-графика факультеты студенттары тарафынан Һуҡырҙар өсөн Башҡортостан республика махсус китапханаһының Стәрлетамаҡ филиалында «Тыуған яҡты өйрәнеү оҫтаханаһы «Бергә» исемле проект аҫтында Стәрлетамаҡ ҡалаһы мәҙәниәт объекттарының макеттары презентацияһы үтте.
Студенттар дизайн кафедра доценты, педагогия фәндәре кандидаты, М.Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның сәнғәт-графика факультеты ғилми тикшеренеү эштәре деканы урынбаҫары Елена Николаевна Дорофеева етәкселегендә мәҙәниәт объекттары макеттарын (урыҫ драмтеатры, театр-концерт берләшмәһе, мәсет, Татьянин сиркәүе) һәм Стәрлетамаҡ ҡалаһының юл, урам, йылға, парктарын күрһәткән рельеф мнемосхема картаһын һуҡырҙар өсөн махсус китапханаға бүләккә тапшырҙы.
Быны әҙерләүҙә күреү һәләте сикләнгән кешеләргә мәҙәниәт объекттарын аңлауҙы еңеләйтеү өсөн барлыҡ нескәлектәр куҙ уңына алынған. Ҡаланың урам, юл, йылға һәм паркттарҙы күрһәткән рельеф картаһы бигерәк тә ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы. Макеттар ҙур баһаға лайыҡ булды.

Анна Ахматова иҫтәлегенә кисә

Вечер памяти Анны Ахматовой
25 июнь махсус китапханала Анна Ахматованың тыуыуына 125 йыл тулыу айҡанлы хәтер кисәһе үтте.
Анна Андрей ҡыҙы Ахматова ХХ быуат рус әҙәбиәтенең билдәле шәхесе, шағирә, тәржемәсе һәм әҙәбиәтсе. Тыуған ере – Одесса. Тәүге шиғыры 1907 йылда Парижда рус телендә баҫтырылған «Sirius» журналында донъя күрә. Ә 1912 йылда “Кис” исемле тәүге шиғырҙар китабы сыға.
Бөйөк дан менән бергә яҙыусыға ҡайғылар ҙа килә. 1921 йылда ирен атып үлтерәләр, 1924 йылда уға әҫәрҙәрен баҫтырыуҙы тыялар. Шуға ҡарамаҫтан, Анна Ахматова исеме бөгөн дә тере һәм миллионлаған
кешеләрҙе илһамландырыусы шиғырҙары бар.
Сарала әҙибәнең “Музыка”, “Мөхәббәт”, “Егерме беренсе. Төн. Дүшәмбе...” һ.б. шиғырҙары, аудиояҙмалар яңғыраны.
Сара аҙағында шағирәнең тормошо һәм ижад юлы тураһында викторина үткәрелде. Китап уҡыусылар сәй аҙағында һорауҙарға яуап бирҙеләр, фекерҙәре менән уртаҡлаштылар.

Страницы

Подписка на ҺУҠЫРҘАР ӨСӨН БАШҠОРТОСТАН РЕСПУБЛИКА  МАХСУС КИТАПХАНАҺЫ RSS
You are reporting a typo in the following text:
Simply click the "Send typo report" button to complete the report. You can also include a comment.